"ราคาน้ำมัน" ต้องดูทั้งป่า(ตอนที่ 1)

คอลัมน์ เมืองไทย 25 น.
ทวี มีเงิน

หาก รัฐบาล "ยิ่งเลิฟ"ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จะเริ่มประชานิยมโดยงดเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันทำให้ราคาถูกลงนั้น เป็นเพียงแค่ปลายเหตุ หากจะแก้ให้ตรงจุด "เกาให้ถูกที่คัน" จะต้องดูกันทั้งระบบ ทั้งโครงสร้าง เหมือนดูป่าต้องดูทั้งราวป่าไม่ ใช่แค่ใบไม้หยิบมือเดียว

ธุรกิจน้ำมันละเอียดอ่อนและสลับซับซ้อน ในความซับซ้อนได้เอื้อประโยชน์ให้กับผู้ประกอบธุรกิจนี้มหาศาล ตั้งแต่โรงกลั่นและผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ไม่กี่รายกลายเป็นธุรกิจกึ่งผูกขาด

ถ้า "คุณพิชัย นริพทะพันธุ์" รัฐมนตรีพลังงานคนใหม่ จะแก้ปัญหาราคาน้ำมันเพื่อประชาชนจริงๆ ต้องไม่ใช่แค่งดเก็บเงินผู้บริโภคเข้ากองทุนแล้วก็จบ

ที่สำคัญก่อน จะฝันไปไกลถึงขั้นตั้งกองทุนมั่งคั่งแห่งชาติ เอาเงินทุนสำรองเงินตราระหว่างประเทศไปลงทุนซื้อแหล่งน้ำมัน ซึ่งมีความเสี่ยงสูง ควรจะต้องมาดู มาทำความเข้าใจโครงสร้างในธุรกิจน้ำมันทั้งระบบก่อนว่าเป็นอย่างไร

แต่ ละขั้นตอนมีการซ่อนกำไรไว้ตรงไหน "ต้องทำให้โปร่งใส" ตั้งแต่กระบวนการกลั่นจนถึงเนื้อน้ำมันที่ไหลออกมาที่ปลายสาย ณ สถานีบริการเป็นธรรมกับผู้บริโภคหรือไม่

ประเด็นแรกที่ชาวบ้านเขา สงสัยว่า ราคาน้ำมันในตลาดโลกกับราคาขายปลีกที่ปลายสาย ณ สถานีบริการ มันสัมพันธ์สอดคล้องกันหรือไม่ ทั้งๆ ที่การสั่งซื้อน้ำมันดิบในตลาดต่างประเทศเป็นการซื้อล่วงหน้านานเป็นเดือน แต่ละครั้งซื้อกันล็อตใหญ่ๆ ทำไมเวลาน้ำมันดิบในตลาดโลกขึ้นราคา กลุ่มธุรกิจน้ำมันในเมืองไทยจึงต้องปรับราคาขายปลีกตามราคาในตลาด โลกทุกครั้ง

สงสัยว่าลักไก่เอาสต๊อกมาขายหรือไม่

พอชาวบ้านโวยวายเข้าหน่อย บริษัทน้ำมันจะออกมาบอกว่าเป็นไปตามกลไกตลาด ราคาผันแปรตามราคาตลาดโลก ฟังยังไงก็ฟังไม่ขึ้น

ประเด็น ต่อมา การอ้างอิงราคาหน้าโรงกลั่นสิงคโปร์ ทั้งที่โดยข้อเท็จจริงเราซื้อน้ำมันดิบขนใส่เรือมากลั่นเองที่โรงกลั่นใน ประเทศแต่ยังอ้างอิงราคาสิงคโปร์ ทำให้มีผลต่อราคาขายปลีกในประเทศ เพราะนั่นเป็นราคาที่รวมค่าขนส่งทั้งที่ในความเป็นจริงไม่ได้นำเข้าจาก สิงคโปร์แต่อย่างใด

เป็นความเคลือบแคลงใจของชาวบ้านมาช้านาน คงต้องว่ากันต่อพรุ่งนี้อีกที